Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, yapay zeka (AI) patlamasının ve beraberinde gelen düzeltme riskinin, küresel kredi piyasaları için büyük bir tehdit oluşturduğunu duyurdu. Kuruluş,tech hisse senedi değerlemelerindeki yükselişin ve yapay zeka harcamalarının, belirsiz gelecek getirilerinin ötesine geçtiğine dikkat çekti.
Fitch’in üçüncü çeyrek Küresel Risk Görünümü raporunda, kredi ortamının iki kısa vadeli risk tarafından domine edildiği belirtildi: Yapay zeka ile ilişkili bir piyasa düzeltmesine karşı artan kırılganlık ve ABD-İran çatışmasıyla bağlantılı belirsizliğin devam etmesi. Kuruluş, yapay zeka patlamasının ekonomik büyümeyle ve özellikle ABD’de sermaye piyasalarıyla gittikçe daha fazla iç içe geçtiğine yönelik uyarılarını yineledi.
İçindekiler
Yapay Zeka Piyasaları ve Kredi Riski
Fitch raporu, yapay zeka patlamasının küresel kredi riski profilini nasıl şekillendirdiğini detaylandırıyor. Kuruluş, yapay zeka yatırımının ölçeğinin, ekonominin ve genel sermaye piyasalarının olası bir düzeltmeye yönelik maruziyetini anlamlı hale getirdiğini vurguladı. Rapora göre, yapay zekaya bağlı harcamaların gelecekteki gelirler, düzenleme, rekabet ve iş piyasası üzerindeki etkilerine yönelik belirsizlik, önemli ve uzun süreli bir piyasa düzeltmesini tetikleyebilir. Böyle bir düzeltmenin geniş çaplı makroekonomik sonuçları olabileceği ifade edildi.
Teknoloji Şirketlerinin Yatırım Rakamları
Rapor, yapay zeka çağının kredi piyasaları üzerindeki somut etkilerini sayısal verilerle ortaya koyuyor. Fitch‘in paylaştığı verilere göre:
- Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle ve SpaceX birlikte toplamda 182 milyar dolar yatırım dereceli tahvil ihracı gerçekleştirdi.
- Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft’un sermaye harcamalarının bu yıl %75‘ten fazla artarak toplamda 700 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
- Bilişim teknolojilerine yönelik patlama yaşayan yatırım, birinci çeyrekte ABD büyümesine doğrudan 1,4 puan katkı sağladı.
- ABD’deki kurumsal tahvil ihracı 2026 yılının ilk yarısında büyük ölçüde yapay zeka ile ilgili fonlama faaliyetleri sayesinde %26 artarak rekor kırdı.
Değerlemeler ve Piyasa Endişeleri
Fitch, Fitch‘in uyarıları, piyasadaki mevcut endişelerle örtüşüyor. Kuruluşun raporuna göre, ABD’nin S&P 500 endeksinin döngüsel olarak ayarlanmış fiyat-kazanç (P/E) oranı, 1990’ların sonundaki dotcom balonu sırasında görülen seviyelere yaklaştı. Bu durum, yapay zeka patlamasının yarattığı değerleme balonu endişelerini güçlendiriyor.
| Kurum / Hareket | İşlem | Tutar / Oran |
|---|---|---|
| Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle, SpaceX | Yatırım Dereceli Tahvil İhracı | 182 milyar dolar |
| Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft | 2026 Sermaye Harcaması Beklentisi | 700 milyar dolar (yıllık %75+ artış) |
| ABD Kurumsal Tahvil İhracı (2026 İlk Yarı) | Yıllık Artış | %26 |
| Yapay Zeka Yatırımı | ABD Q1 Büyümesine Katkısı | 1,4 puan |
Bu uyarılar, Asya’daki yapay zeka bağlantılı hisselerin harcama patlamasını kimin finanse ettiğine ve Çin’den gelen artan rekabete dair kaygılarla salı günü tekrar değer kaybetmesiyle aynı dönemde geldi.
Jeopolitik Riskler ve El Nino Etkisi
Fitch‘in raporunda vurgulanan bir diğer büyük kredi riski de jeopolitik gerilimler. ABD ve İran arasındaki son haftalardaki çatışmaların yeniden alevlenmesi ve Hürmüz Boğazı’nın bir kez daha trafiğe kapanması, küresel ekonomi için belirsizlik kaynağı olmaya devam ediyor. Bu durum, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonist baskıları artırmasıyla birleşiyor. Kuruluş, 2026 yılı için dünya büyüme tahminini %2,4’e çekti ve ABD enflasyonunun yıl sonunda %3,7 seviyesinde olacağını öngördü.
Raporda ayrıca, güçlü bir El Nino hava koşulu da ortaya çıkan yeni bir kredi riski olarak işaret ediyor. Kuraklık, sel ve şiddetli fırtınaların olasılığı, gıda fiyatlarında ani yükselişlere yol açabilir. Bu durum, ABD-İran çatışmasının yarattığı enflasyonist baskıları daha da kızıştırabilir. Highly indebted, “junk”-rated countries would be particularly vulnerable, it added as food-price spikes could complicate monetary policy, increase subsidy costs and further strain public finances.