Fonların değerlendirilmesine ilişkin kurallar, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu nun tasarruf finansman şirketlerine yönelik talimatıyla sıkılaştırıldı. BDDK, 10 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı düzenlemeyle tasarruf fon havuzları ve şirket hesaplarında biriken tutarların değerlendirilebileceği alanları sınırlandırırken, yüksek tutarlı sözleşme limitlerini güncelledi.
BDDK’nın Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı na gönderdiği talimat, tasarruf finansman şirketlerinin fonlarını daha likit olabilecek ve görece risksiz varlıklarda değerlendirmesini amaçlıyor. Düzenlemeyle riskli varlıklara yatırım yapılmasının önüne geçilmesi ve fon havuzlarıyla şirket hesaplarında risk yoğunlaşmasının sınırlandırılması hedeflendi.
İçindekiler
Fonların değerlendirilmesine ilişkin kurallar hangi varlıkları kapsıyor?
Tasarruf finansman şirketleri, tasarruf fon havuzları ile şirket hesaplarında bulunan tutarları yalnızca belirli araçlarda değerlendirebilecek. İzin verilen alanlar arasında katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsi özel cari hesaplar ve katılma hesapları yer alıyor.
Şirketler ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen, altına dayalı olmayan Türk lirası cinsi yurt içi kira sertifikalarını kullanabilecek. Türk lirası cinsinden ihraç edilen ve risk değeri 1 veya 2 olan katılım esaslı yatırım fonları da düzenleme kapsamında değerlendirilebilecek araçlar arasında bulunuyor.
Yeni çerçeve hem tasarruf fon havuzları hem de şirket hesapları için daha ihtiyatlı sınırlamalar getiriyor. Fonların değerlendirme alanlarının daraltılmasıyla, şirketlerin söz konusu kaynakları riskli varlıklara yönlendirmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Tasarruf fon havuzlarında günlük bakiye sınırı
Tasarruf fon havuzlarında nemasız kalan tutarların sınırlandırılması için günlük getirisiz bakiyeye üst sınır getirildi. Buna göre günlük getirisiz bakiye, şirketin bir önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Elektronik Fon Transferi sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar ise bir sonraki gün yapılacak hesaplamaya dahil edilecek. Böylece hesaplama dönemi bakımından EFT sisteminin kapanışından sonraki transferler için ayrı bir uygulama belirlendi.
Düzenleme, fon havuzlarında gün sonunda getiriden yararlanamayan tutarın toplam havuza oranını doğrudan sınırlandırıyor. Hesaplama, şirketin bir önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzu büyüklüğü esas alınarak yapılacak.
Yüksek tutarlı sözleşmelerde yeni limitler
BDDK, yüksek tutarlı sözleşmelerin kapsamına ilişkin parasal eşikleri de değiştirdi. Genel sözleşmelerde yüksek tutarlı kabul edilme sınırı 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya yükseltildi.
Konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde aynı eşik 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya çıkarıldı. Bunun yanında yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam tutarının ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarına oranı yüzde 5 ile sınırlandırıldı.
| Sözleşme türü | Eski limit | Yeni limit |
|---|---|---|
| Genel yüksek tutarlı sözleşme | 2 milyon 509 bin 800 lira | 5 milyon lira |
| Konut veya çatılı iş yeri finansmanı | 6 milyon 274 bin 500 lira | 12 milyon 500 bin lira |
| Taşıt finansmanı azami sözleşme tutarı | Belirtilmedi | 6 milyon 250 bin lira |
| Konut veya çatılı iş yeri finansmanı azami sözleşme tutarı | Belirtilmedi | 62 milyon 500 bin lira |
1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketler için yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşmelere oranında kademeli geçiş uygulanacak. Söz konusu şirketlerde oran 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak.
Sözleşme sayısı ve kişi bazlı tutarlar sınırlandı
Kurul kararıyla bir gerçek veya tüzel kişi ya da aynı risk grubundaki taraflarla yapılabilecek sözleşme sayısına da sınır getirildi. Bir kişi, aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi imzalayabilecek.
İki farklı finansman türüne izin verilmesi nedeniyle kişi başına toplam sözleşme sayısı en fazla iki olacak. Düzenleme, aynı kişi veya risk grubunda birden fazla sözleşme yoluyla oluşabilecek yoğunlaşmayı sınırlamayı hedefliyor.
Kişi veya risk grubu bazındaki sözleşme tutarı sınırları da yeniden belirlendi. Taşıt finansmanında azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin lira, konut veya çatılı iş yeri finansmanında azami tutar 62 milyon 500 bin lira olarak uygulanacak.
Bir kişi veya risk grubuna ait bütün sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lirayla sınırlandırıldı. Böylece hem finansman türü bazında hem de tüm sözleşmelerin toplamı bakımından ayrı parasal sınırlar oluşturuldu.
Düzenlemeler ne zaman uygulanacak?
BDDK, şirketlerin yeni hükümlere uyum sağlayabilmesi için geçiş süresi tanıdı. Kurumun talimatına göre yeni kurallar 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacak.
Düzenleme 10 Ağustos 2026 tarihinde yayımlandı ve aynı gün saat 00.46’da güncellendi. Talimat, tasarruf finansman şirketlerinin fon havuzları ile şirket hesaplarındaki tutarların kullanım alanlarını, yüksek tutarlı sözleşmeleri ve kişi ya da risk grubu bazındaki sözleşme sınırlarını birlikte ele aldı.
Öne çıkan yeni uygulamalar şöyle:
- Tasarruf fon havuzları ve şirket hesaplarındaki tutarlar yalnızca belirlenen katılım finansmanı araçlarında değerlendirilebilecek.
- Günlük getirisiz bakiye, önceki ay sonundaki tasarruf fon havuzunun binde 2’sini aşamayacak.
- Yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşmelere oranı genel olarak yüzde 5 ile sınırlanacak.
- 1 Ocak 2025’ten sonra kurulan şirketlerde kademeli oran uygulaması yapılacak.
- Bir kişi aynı şirketle en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi imzalayabilecek.
Fonların değerlendirilmesine ilişkin kurallar kapsamında belirlenen yeni limitler ve oranlar için şirketlere tanınan geçiş süresi 1 Ekim’de sona erecek. Son durumda tasarruf finansman şirketleri, fonların değerlendirilebileceği araçlar, yüksek tutarlı sözleşmeler ve kişi veya risk grubu bazındaki toplam sözleşme tutarları açısından yeni sınırlamalara tabi olacak.