Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS, İstanbul’un simge yapıları olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün işletme haklarının özelleştirilmesine yönelik planlanan ihaleye katılmak için hazırlık yapıyor. Bloomberg’in konuya yakın kaynaklardan aktardığı bilgilere göre şirket, Türk inşaat firması Makyol İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. ile konsorsiyum kurmayı planlıyor.
Boğaziçi köprüleri ve bağlantılı otoyol ağının özelleştirilmesi Türkiye’nin en büyük altyapı projelerinden biri olarak öne çıkıyor. Hükümetin yıllardır gündemde tuttuğu ihale sürecinde artık resmi adımların atılmasına sayılı bir zaman kaldı. Meridiam’ın bu ihaleye olan ilgisi, yabancı yatırım şirketlerinin Türk altyapı piyasasına yönelik iştahını bir kez daha gündeme getirdi.
İçindekiler
Meridiam ve Makyol konsorsiyum kuruyor
Bloomberg’e konuşan kaynaklar, Meridiam SAS‘ın ihaleye katılmak amacıyla Makyol İnşaat ile bir konsorsiyum oluşturmayı planladığını aktardı. Konsorsiyum modeli, büyük ölçekli altyapı ihalelerinde sıkça başvurulan bir yöntem olarak biliniyor. Yabancı yatırım sermayesi ve yerli deneyimin bir araya gelmesi, bu tür projelerde başarı şansını artıran önemli bir etken olarak görülüyor.
Kaynaklar, Meridiam ile Makyol arasındaki işbirliğinin yanı sıra bazı diğer Türk şirketlerinin de ihaleye katılabilmek adına yabancı yatırımcılarla benzer konsorsiyumlar oluşturmayı değerlendirdiğini belirtti. Bu durum, özelleştirme sürecinin rekabetçi bir yapıya kavuşacağını gösteriyor. İhaleye katılacak konsorsiyum sayısının artması, Türkiye’nin altyapı varlıklarına olan uluslararası ilgiyi somut biçimde ortaya koyuyor.
İhale sürecinde son aşamaya gelindi
Resmi ihale sürecinin başlaması için artık son aşamaya gelindiği ifade ediliyor. Edinilen bilgilere göre ihalelerin dört ayrı paket halinde gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu paketlemenin, farklı coğrafi bölgelerdeki otoyol bağlantılarını ve köprü işletme haklarını kapsaması öngörülüyor.
Ernst & Young‘ın ihale sürecinin yürütülmesi ve danışmanlık hizmeti vermesi için yetkilendirildiği daha önce duyurulmuştu. Üçüncü parti danışmanlık firmasının devreye alınması, ihale sürecinin uluslararası standartlarda şeffaf bir şekilde yürütülmesinin amaçlandığını gösteriyor. Bu tür büyük özelleştirmelerde danışmanlık şirketlerin rolü, değerleme sürecinden ihale dokümanlarının hazırlanmasına kadar geniş bir yelpazede önem taşıyor.
2012’deki deneme başarısız olmuştu
Boğaz köprüleri ve yaklaşık 2 bin kilometrelik otoyol ağının özelleştirilmesi fikri ilk kez 2012 yılında gündeme gelmişti. O dönem düzenlenen ihalede en yüksek teklif 5,7 milyar dolar seviyesinde oluşmuştu. Ancak dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, 7 milyar doların altındaki bir satış bedelinin kabul edilemeyeceğini açıklamış ve süreç tamamlanamamıştı.
Aradan geçen yıllarda Türkiye’nin ekonomik yapısı, enflasyon ortamı ve döviz kurlarındaki değişimler, özelleştirmenin mali boyutunu tamamen farklı bir noktaya taşıdı. 2012’deki 5,7 milyar dolarlık teklif, güncel koşullar altında çok farklı bir karşılığa denk gelebilir. Bu nedenle bu kez gerçekleştirilecek ihalede oluşacak teklif seviyelerinin önemli ölçüde farklılaşması bekleniyor.
Boğaz köprüleri özelleştirmesi neden önemli?
15 Temmuz Şehitler Köprüsü (eski adıyla Boğaziçi Köprüsü) ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, İstanbul’un iki kıtasını birbirine bağlayan en kritik ulaşım hatları arasında yer alıyor. Bu köprülerden geçen günlük araç trafiği milyonlarca liralık gelir oluşturuyor. Özelleştirme ile birlikte bu gelir akışının yeni işletmecilere aktarılması öngörülüyor.
- Coğrafi konum: İstanbul, Avrupa ve Asya kıtalarını birleştiren dünyanın en stratejik ulaşım noktalarından biri konumunda bulunuyor.
- Günlük trafik hacmi: Her iki köprünün toplam günlük geçiş kapasitesi yüz binlerce araç sayısına ulaşıyor.
- Otoyol ağı: Köprülerle bağlantılı otoyol güzergahları, toplamda yaklaşık 2 bin kilometrelik bir ağı kapsıyor.
- Yatırım büyüklüğü: Türkiye’nin en büyük özelleştirme projelerinden biri olarak kabul ediliyor.
- Yabancı ilgisi: Fransız Meridiam’ın yanı sıra başka uluslararası yatırım şirketlerinin de ilgi duyduğu belirtiliyor.
- Danışmanlık süreci: Ernst & Young, ihale sürecinin danışmanlığı ve değerleme çalışmalarını yürütüyor.
Meridiam’ın yatırım profili
Meridiam SAS, merkezi Paris’te bulunan uluslararası bir altyapı yatırım şirketidir. Şirket, dünya genelinde ulaşım, enerji ve kamu hizmetleri alanlarında uzun vadeli yatırımlar yapıyor. Meridiam’ın portföyünde çeşitli ülkelerdeki otoyol, tünel, havalimanı ve enerji projeleri bulunuyor. Şirket, özellikle kamu-özel sektör işbirliği modellerinde deneyimli bir yatırım kuruluşu olarak tanınıyor.
Türkiye pazarına yönelik bu adım, Meridiam’ın Avrupa ve çevre bölgelerdeki yatırım stratejisini güçlendirmeyi amaçlıyor. Boğaz köprüleri gibi yüksek gelir potansiyeline sahip bir projede yer almak, şirketin bölgesel portföyünü çeşitlendirmesi açısından stratejik bir hamle olarak değerlendirilebilir.
Özelleştirmenin ekonomik boyutu
Büyük ölçekli altyapı özelleştirmeleri, hem kamuoyu hem de piyasalar açısından hassasiyet taşıyor. Köprü ve otoyol işletmelerinin özelleştirilmesi, devletin bir yandan nakit girdi elde etmesini sağlarken diğer yandan uzun vadeli gelir kaynağından vazgeçmesi anlamına geliyor. Bu dengeyi kurmak, ihale sürecinin en kritik noktalarından birini oluşturuyor.
Öte yandan, işletmeye geçecek olan yabancı ve yerli şirketlerin sunduğu tekliflerin yanı sıra bakım, yatırım ve fiyatlandırma politikaları da kamuoyunun takip ettiği konular arasında yer alıyor. İhale şartnamesinde yer alacak hükümler, gelecek yıllarda köprü ve otoyol kullanım maliyetlerini doğrudan etkileyecek.
Türkiye’de gerçekleştirilen özelleştirme uygulamaları, son yıllarda çeşitli tartışmalara da konu olmuştur. Kârlı kamu varlıklarının elden çıkarılmasına yönelik eleştiriler, bu tür projelerde şeffaf ve rekabetçi bir süreç yürütülmesinin önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Meridiam ve Makyol konsorsiyumunun yanı sıra autres adayların da sürece dahil olması, rekabet ortamının güçlenmesi açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir.