ABD ve İran arasındaki askeri çatışmaların geçici olarak durması, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Bu gelişmenin etkisiyle ABD borsa endekslerine bağlı vadeli işlemler yükselişe geçti. Brent petrol fiyatlarındaki sert düşüş ve ABD’deki büyük teknoloji şirketlerinin bu hafta açıklayacağı bilançolar ise piyasaların odak noktası olacak. Ayrıca Nvidia‘nın, yapay zeka devi OpenAI‘a devasa bir veri merkezi projesi için yaklaşık 250 milyar dolarlık finansal garanti sağlamak üzere görüştüğü bildirildi.
Piyasalar, jeopolitik gerilimlerin hafiflemesinin yarattığı iyimserliği fiyatlıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın askeri operasyonları en azından şimdilik durdurma kararı, tırmanan endişeleri yatıştırdı. Bu durum, petrol fiyatlarını baskı altına alırken hisse senedi piyasaları ve tahvil piyasalarına olumlu yansıdı. Şimdi tüm gözler, haftanın ilerleyen günlerinde açıklanacak şirket bilançoları ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararına çevrildi.
İçindekiler
ABD ve İran Ateşkesinin Piyasalara Etkisi
ABD Başkanı Donald Trump‘ın İran’a yönelik hava saldırılarını en azından geçici olarak durdurma kararı, piyasalarda belirgin bir rahatlama yarattı. 27 Temmuz Pazartesi günü itibarıyla ateşkes ikinci gününü geride bıraktı. The New York Times’ın haberine göre, Trump’ın bu kararı almasında __orta bölgedeki Patriot hava savunma sistemi füzeleri ve diğer hava savunma mühimmatı stoklarının azalması__ endişesi etkili oldu. Başkan ve danışmanları, çatışmanın ABD’nin Körfezdeki müttefiklerini ve küresel petrol arzını daha fazla riske atacak geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşmesini de önlemek istiyor.
ABD’nin Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise mühimmatların tükendiği iddiasını yalanlayarak, Trump’ın ‘diyaloga alan tanıdığını’ söyledi. Waltz, son haftalarda ve özellikle son içinde Umman, İran ve diğer müzakerecilerin her seviyede görüşmeler yürüttüğünü belirtti. İran tarafı da, ABD bombardımanı durduğu sürece saldırıları durduracağını açıkladı. Bu karşılıklı durulma, Körfez bölgesindeki enerji akışlarının yakında yeniden başlayabileceğine dair umutları güçlendirdi.
Piyasalardaki iyimser hava, ABD vadeli endekslerine yansıdı. 27 Temmuz Pazartesi günü 01:49 ET (05:49 GMT) itibarıyla Dow Jones endeksine bağlı vadeli işlemler 398 puan (yüzde 0,8) yükseldi. S&P 500 endeksine bağlı vadeli işlemler 66 puan (yüzde 0,9) prim yaparken, Nasdaq 100 endeksine bağlı vadeli işlemler ise 406 puan (yüzde 1,4) artış gösterdi. Geçen hafta, Orta Doğu gerilimlerinin tırmanmasıyla petrol fiyatlarındaki sert yükseliş Wall Street’te karmaşık bir kapanış yaşanmasına neden olmuştu.
Brent Petrol Fiyatlarında Sert Düşüş
Jeopolitik risklerin hafiflemesiyle birlikte emtia piyasalarında en belirgin hareket petrolde yaşandı. Küresel petrol benchmarkı olan Brent ham petrol vadeli işlemleri, Pazartesi günü yüzde 6,8 düşerek varil başına 90,25 dolara geriledi. Geçen hafta, İran savaşının Körfez’in diğer bölgelerine sıçrayabileceği korkusuyla Brent petrol varil başına 100 doların üzerine kadar çıkmıştı.
Özellikle endişe veren senaryo, İran destekli Yemen’deki Husi militanların Kızıldeniz’de iki Suudi tankerine düzenlenen saldırılardan sorumlu olmasını takiben şekillendi. Piyasalar, Husilerin Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan __stratejik Bab el-Mandeb Boğazı__ üzerinden petrol akışını engelleyebileceğinden korktu. Böyle bir durum, hem bu su yolunda hem de İran’ın güney kıyılarından geçen __Hürmüz Boğazı__ üzerinden petrol sevkiyatlarının aksaması anlamına gelirdi. Tahran’ın bu yılın başlarında Hürmüz Boğazı’nı etkin bir şekilde kapatması, küresel petrol fiyatlarını varil başına 110 doların üzerine fırlatmış, enflasyonun yükselmesi ve para politikasının sıkılaştırılması tehlikesini gündeme getirmişti.
- ABD-İran ateşkesi, ikinci gününde de devam ediyor.
- Petrol fiyatları, jeopolitik risklerin hafiflemesiyle sert düşüş yaşadı.
- Brent ham petrol varil başına 100 doları aşma seviyesinden 90 doların altına indi.
- Husilerin Kızıldeniz’deki olası eylemleri hâlâ bir risk unsuru olarak masada.
- Bu gelişme, enflasyonist baskıların bir nebze de olsa hafiflemesine olanak tanıyor.
Şirket Bilançoları ve Nvidia-OpenAI Anlaşması
Jeopolitik gelişmelerin gerisinde, piyasaların asıl odak noktası bu hafta açıklanmaya başlayacak olan ABD şirket bilançoları olacak. S&P 500 endeksinde yer alan şirketlerin yaklaşık üçte biri bu hafta çeyreklik sonuçlarını paylaşacak. Bu şirketlerin bir önceki yılın aynı dönemine göre kârlarının yüzde 26,5 artması bekleniyor. Özellikle teknoloji devlerinin sonuçları, yapay zeka altyapı harcamalarının sürdürülebilirliği ve kârlılığı hakkında kritik ipuçları verecek.
Bu şirketler arasında Amazon, Meta Platforms, Microsoft ve Apple gibi isimler öne çıkıyor. Bu dev isimlerin raporları, yapay zeka devrimini besleyen ve son dönemde büyük bir harcamaya sahne olan __yapay zeka altyapı yatırımları__ hakkında piyasalara yön verebilir. Bu yatırımlar yapay zeka patlamasının temelini oluşturmuş olsa da, bu harcamaların sürdürülebilirliği ve kârlılığı konusunda şüpheyle bakanlar da bulunuyor.
Bilanço trafiğinin yanı sıra ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Çarşamba günü açıklayacağı faiz kararı da piyasalar tarafından merakla bekleniyor. Banka yetkilileri, İran savaşının enflasyonist etkileri ve yapay zeka çağının ekonomiye yansımaları arasında bir denge kurmakla meşgul. CME FedWatch verilerine göre piyasalar, şu anda faiz artırımına yüzde 33 civarında bir olasılık tanıyor. Ancak katılımcılar, Fed’in borçlanma maliyetlerinde değişikliğe gitmemesini bekliyor.
Öte yandan yapay zeka sektöründe devasa bir anlaşmanın eşiğinde olunduğu belirtiliyor. The Wall Street Journal’ın haberine göre, Nvidia, Ohio’da inşa edilen devasa bir veri merkezi projesi kapsamında OpenAI‘a yaklaşık 250 milyar dolarlık bir finansal garanti sağlamak üzere görüşmeler yürütüyor. Bu garanti, OpenAI’ın SoftBank’ın enerji iştiraki tarafından geliştirilen 10 gigawatt kapasiteli planlanan kampüsünü kiralamasına yardımcı olacak. Habere göre proje, Nvidia çiplerinin satın alımını da kapsarsa nihai maliyeti 500 milyar doları aşabilir. Nvidia’nın garantisi, OpenAI’ın yatırım notu kredi notuna sahip olmaması nedeniyle borç verenlerin kaygılarını azaltarak şirketi daha uygun koşullarla borçlanma imkanına kavuşturacak.
| Endeks / Gösterge | Değer (01:49 ET) | Değişim | Yüzde Değişim |
|---|---|---|---|
| Dow Jones Vadeli İşlemleri | 398 puan yükseldi | +398 | +0,8% |
| S&P 500 Vadeli İşlemleri | 66 puan yükseldi | +66 | +0,9% |
| Nasdaq 100 Vadeli İşlemleri | 406 puan yükseldi | +406 | +1,4% |
| Brent Ham Petrol | Varil başına 90,25 dolar | -6,8% | -6,8% |
ABD-İran ateşkesinin piyasalara kısa vadeli bir rahatlama sağlaması bekleniyor. Ancak gözler, ateşkesin kalıcılığına, şirket bilançolarının yaratacağı etkiye ve Fed’in faiz kararına çevrildi. Yapay zeka harcamalarının geleceği ise hem şirket kârlılıkları hem de genel piyasa sentimenti açısından belirleyici olacak bir başka kritik faktör olarak öne çıkıyor. Çinli çip üreticisi CXMT‘nin Şanghay’daki borsa açılışında yüzde 500 değer kazanması ise teknoloji sektörüne olan ilginin ne denli güçlü olduğunu bir kez daha gösterdi.