Ham petrol vadeli işlemleri, Cuma günü yatırımcıların İran ile Körfez devletleri arasındaki müzakerelerde Hürmüz Boğazı’nı geçici olarak yeniden açmaya yönelik bir anlaşmaya varıldığına ilişkin sinyalleri tartmasıyla düştü. Brent ham petrolü %0,9 düşerek varil başına 81,74 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrolü de benzer bir oranda düşüşle 76,63 dolara indi.
Fiyatların gerilemesinin arkasında, hafta boyunca süren ve çatışmayı sona erdirmek için daha geniş görüşmelerin önünü açması beklenen geçici bir düzenlemeye dair beklentiler yatıyor. Bu olası anlaşmayla birlikte, su yolunun tekrar trafiğe açılması ve arz endişelerinin hafiflemesi piyasalarda baskı yarattı.
İçindekiler
Petrol Fiyatlarını Etkileyen Kritik Faktörler
Bu hafta içinde petrol piyasaları, bir anlaşma olasılığına dair haberlerle sert dalgalanmalar yaşadı. Salı günü Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda bir anlaşmaya yaklaşıldığına dair açıklamaları piyasaları adeta coşurmuştu. Ancak Cuma gününe gelindiğinde, fiyatların haftalık olarak yaklaşık %9 değer kaybetmesi bekleniyor. Analistler, bu düşüşü piyasanın olası bir ateşkesin detaylarını ve uygulanabilirliğini yeniden fiyatlandırması olarak yorumluyor.
İran’ın bu hafta ABD ve İsrail gemilerinin boğazdan geçişini yasaklayan bir yasa tasarısını gözden geçirmesi ise Perşembe günü fiyatları varil başına 3 doların üzerine çıkarmıştı. Bu yasa tasarısı ve sonrasındaki diplomatik girişimler, piyasada belirsizliğe ve fiyatlarda yukarı yönlü oynaklığa yol açmıştı.
Anlaşmanın Şartları ve Uygulanabilirliği Tartışılıyor
İran ile Umman arasındaki müzakerelerin ana gündem maddelerinden birini geçiş ücretleri oluşturuyor. Üst düzey bir İranlı yetkili, İran’ın boğazı kullanacak gemilerden kargoların değerinin %5 ila %7’si oranında ücret talep ettiğini belirtti. Öte yandan Umman, yaklaşık %3 seviyesinde bir ücret üzerinde dururken, Washington tarafı ise herhangi bir ücret ödenmemesini istiyor. Dört sektör kaynağı, ABD yaptırımları ve ödemeler üzerindeki sigorta kısıtlamaları nedeniyle önerilen anlaşmanın mevcut haliyle pratikte uygulanmasının zor olacağını vurguladı.
SEB Research’ten Bjarne Schieldrop, mevcut yapının ve İran’a verdiği gücün, ABD Başkanı Donald Trump’ın siyasi olarak kabul edemeyeceği bir durum olduğunu ifade etti. Petrol piyasası analiz firması Vanda Insights’ın kurucusu Vandana Hari ise, bu haftaki gelişmelerin piyasa duyarlılığında iniş çıkışlara yol açtığını, ancak anlaşmanın kesinleşmesi için ne yapılması gerektiği konusunda belirsizliğin sürdüğünü aktardı.
Bölgedeki Diğer Jeopolitik Riskler ve Beklentiler
- ABD Verilerinin Etkisi: Yatırımcılar, ABD’nin istihdam raporunu bekliyor. Güçlü istihdam verileri, Fed’in faiz indirimine yönelik beklentileri zayıflatabilir ve ekonomik büyüme ile petrol talebi üzerinde olumsuz bir etki yaratabilir.
- Suudi Arabistan’ın Güvenlik Endişeleri: Bir Suudi yetkili, istihbarat raporlarının Irak milisleri ve Yemenli Husilerin koordineli saldırıları düzenleyebileceğini gösterdiğini söyledi. Yetkili, sivil ve ekonomik tesislerin, özellikle enerji altyapılarının hedef alınabileceğini belirtti.
- Bölgesel Savunma Anlaşması: Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye Cuma günü Mekke’de ortak bir savunma anlaşması imzaladı.
- Husilerin Saldırıları: Yemenli Husiler, Perşembe günü Suudi güçlerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırıları düzenlediklerini açıkladı.
- Trump’ın Açıklaması: ABD Başkanı Trump, savaşın yakında sona ereceğine inandığını söyledi.
- Haftalık Kayıplar: Hem Brent hem de WTI ham petrolü, haftalık bazda yaklaşık %9 değer kaybetme yolunda ilerliyor.
Bu gelişmeler, petrol piyasasında arz tarafına dair jeopolitik risklerin sıcaklığını korurken, aynı zamanda olası bir ateşkesin sunduğu sakinlik beklentisini de fiyatlıyor. Yatırımcılar, diplomatik süreçten gelebilecek yeni sinyalleri ve bugün açıklanacak ABD istihdam verilerini yakından takip edecek. Petrol fiyatları üzerindeki baskı, Hürmüz Boğazı konusunda net bir anlaşmaya varılana kadar devam edebilir.