Keten tohumu fiyatları, 7 Ağustos’ta Avrupa’da yatay seyretti. Kazakistan ve Rusya menşeli ürünlerin FCA Dordrecht göstergeleri değişmezken, Karadeniz çevresindeki İHA ve füze saldırıları, lojistik darboğazlar ve Çin’den gelen güçlü talep, Avrupa’ya ulaşan arz üzerindeki riskleri canlı tuttu.
Rus sarı keten tohumu fiyatı 1,44 EUR/kg, Kazak organik kahverengi keten tohumu fiyatı ise 1,20 EUR/kg seviyesinde kaldı. Avrupa’daki alıcılar haftalık bazda sınırlı fiyat hareketi görse de ana tedarik noktalarında taşımacılık koşulları ve ihracat kapasitesi sakin bir görünüm sunmadı.
İçindekiler
Keten tohumu fiyatlarında son görünüm
7 Ağustos itibarıyla Rus sarı keten tohumu FCA Dordrecht fiyatı son bir ay içinde genel olarak istikrarlı kaldı. Temmuz ayı içinde sınırlı bir güçlenme yaşanmasının ardından gösterge yeniden 1,44 EUR/kg seviyesine döndü.
Kazak organik kahverengi keten tohumu ise Temmuz sonlarında hafifçe gevşedi. Fiyatın daha sonra 1,20 EUR/kg seviyesinde yataylaşması, çıkış noktalarındaki sıkı lojistik koşullar ile Avrupa’daki temkinli alımlar arasında geçici bir denge oluştuğuna işaret etti.
| Ürün | FCA Dordrecht fiyatı | Son görünüm |
|---|---|---|
| Rus sarı keten tohumu | 1,44 EUR/kg | Temmuzdaki sınırlı güçlenme sonrasında yatay |
| Kazak organik kahverengi keten tohumu | 1,20 EUR/kg | Temmuz sonundaki hafif gevşemenin ardından yatay |
FCA Dordrecht fiyatları, ürünün Hollanda’daki Dordrecht noktasına kadar olan teslimat koşullarını yansıtır. Kaynak metindeki değerlendirmeye göre mevcut yatay hareket, arz tarafındaki tüm risklerin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor; fiyatların görünümünde yukarı yönlü riskler etkisini koruyor.
Karadeniz’de ihracat ve lojistik baskısı
Karadeniz ihracat merkezleri çevresindeki İHA ve füze saldırıları, Rusya’nın tahıl ve yağlı tohum akışını sekteye uğratıyor. Ukrayna koridorunun kısıtlı kalması da bölgedeki lojistik kapasiteyi daraltırken, yağlı tohum taşımacılığında navlun ve risk primlerini artırıyor.
Azak–Karadeniz bölgesindeki Rus ihracat altyapısına yönelik saldırıların yoğunlaşması, tahıl ve bitkisel yağların denizyoluyla sevkiyatını etkiledi. Rus tahıl ihracatçıları, sezon boyunca oluşabilecek yüksek ihracat kayıpları konusunda uyarılarda bulundu.
Ayrı haberlerde, yeni saldırıların ardından Ukrayna’nın Karadeniz’deki ana limanlarına ticari gemi girişlerinin geçici olarak durdurulduğu aktarıldı. Keten tohumu, buğday ve ayçiçeğine kıyasla daha küçük bir ürün segmenti olsa da aynı liman, navlun ve sigorta altyapısını kullanıyor.
Dolayısıyla kalıcı bir aksama, Kazakistan ve Rusya’dan Karadeniz limanları üzerinden yönlendirilen keten tohumu akışlarında lojistik maliyetleri ve risk primlerini yüksek tutuyor. Kaynak metin, kısa vadede ihracat altyapısında belirgin bir rahatlama görülmediğini belirtiyor.
Kazakistan ve Rusya’da arz-talep dengesi
Kazakistan, keten tohumu ihracatında başlıca tedarikçilerden biri olmayı sürdürüyor. Ülkenin ürün akışı ağırlıklı olarak Çin’e, daha sınırlı ölçüde ise Avrupa’ya yöneliyor.
2026’nın başındaki piyasa değerlendirmelerinde, Kazakistan’daki çıkış noktalarında arzın iyi olmasına rağmen Avrupa’ya sunulan tekliflerin sınırlı kaldığı belirtilmişti. Rusya üzerinden geçen transit güzergâhlardaki uzun taşıma süreleri ve sınır kapılarındaki gecikmeler, Avrupa sevkiyatlarını zorlaştırırken ürünün büyük bölümü Çin’e ulaşmaya devam etti.
Rusya ise yağlık keten tohumu ve keten yağı ihracatını artırdı. Ülke 2025’te yaklaşık 1,2 milyon ton yağlık keten tohumu ihraç etti; sevkiyatlarda Çin talebi belirleyici olurken Belçika ve Belarus önemli ikincil alıcılar olarak öne çıktı.
Çin’den gelen yapısal talep, Avrupa’nın kolay erişebildiği hacimleri azaltıyor. Avrupa’daki spot talep ılımlı kaldığında bile Hollanda limanlarındaki FCA fiyatlarının desteklenmesinde, Çin’e yönelen sevkiyatların ve lojistik sınırlamaların etkisi bulunuyor.
Mahsul koşulları ve piyasayı etkileyen unsurlar
Güneydoğu Kazakistan’dan gelen agronomik araştırmalar, yağlık ketenin nem ve sıcaklık değişimlerine güçlü tepki verdiğini gösteriyor. 2024–25 verimlerinin yağış dağılımı ve yaz sıcaklıklarına yüksek duyarlılık taşıdığı belirtiliyor.
2026 Ağustos başında Kazakistan’ın başlıca keten üretim kuşağını oluşturan Kuzey ve Doğu Kazakistan bölgelerinde ürün kritik dane doldurma aşamasında bulunuyor. Mevsimsel raporlar, önceki yağışların ardından toprak neminin genel olarak yeterli olduğunu gösterse de sıcak ve kurak dönemlerin sürmesi halinde verim potansiyeli üzerinde baskı oluşabileceği kaydediliyor.
Rusya’nın Volga–Urallar bölgesi ile Sibirya’nın bazı kesimlerindeki başlıca yağlık keten alanlarında ürün gelişimi ağırlıklı olarak normal seyrediyor. Bununla birlikte bazı bölgelerde kuraklık şikâyetleri bildiriliyor.
- Karadeniz çevresindeki saldırılar, Rusya menşeli ve transit tarım ürünlerinde ihracat kapasitesi riskini artırıyor.
- Çin’in Kazakistan ve Rusya’dan keten tohumu ile keten yağı alımlarını sürdürmesi, Avrupa’ya ayrılan hacmi azaltıyor.
- Kazakistan’dan Avrupa’ya uzanan transit güzergâhlarda uzun teslim süreleri ve sınır gecikmeleri devam ediyor.
- Avrupa’daki kırıcılar ve özel gıda alıcıları, yeni bir talep şoku yaşanmaması nedeniyle ihtiyaca göre alım yapıyor.
- 2026/27 sezonunda KZ/RU keten tohumu dengesine ilişkin arz fazlası beklentisi, hava ve lojistik riskler nedeniyle sınırlı kalıyor.
Avrupa’da bazı talebin diğer bitkisel yağlara kaydığı, kırıcılar ve özel gıda alıcılarının ise ihtiyaç oldukça alım yaptığı aktarılıyor. Talep tarafındaki bu temkinli tutum, çıkış noktalarındaki sıkı koşullara rağmen yakın vadede fiyat hareketinin yatay kalmasına katkı sağlıyor.
Üç günlük bölgesel fiyat göstergeleri
Kaynak metindeki üç günlük bölgesel fiyat göstergesine göre FCA Dordrecht’te Rus sarı keten tohumu için 1,44 EUR/kg seviyesinde istikrarlı görünüm öne çıkıyor. Yeni Karadeniz olayları yaşanması halinde göstergenin hafif yukarı yönlü hareket edebileceği ifade ediliyor.
FCA Dordrecht’te Kazak organik kahverengi keten tohumu için 1,20 EUR/kg seviyesinde istikrarlı ile +0,01 EUR/kg aralığında bir hareket öngörülüyor. Sınırlı Kazakistan teklifleri ve devam eden lojistik darboğazlar, göstergenin yakın vadeli görünümünde belirleyici unsurlar olarak sıralanıyor.
Kazakistan ve Rusya kaynaklı varsayımsal FOB eşdeğeri fiyatlarda ise güçlü Çin talebi ve yüksek taşımacılık maliyetleri nedeniyle EUR bazında sıkı görünüm korunuyor. Keten tohumu piyasasında son durum, Avrupa fiyatlarının yatay kalmasına karşın arz ve ihracat risklerinin devam ettiğini gösteriyor.