İran, ABD’nin yedi gecedir İran içindeki askeri ve lojistik hedefleri vurmasının ardından Cumartesi günü Körfez’deki ABD müttefiklerine yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarını yeniledi. Bir hafta önce kırılgan bir ateşkes anlaşmasının çökmesinin ardından gelen bu son tırmanış, geniş çaplı bir çatışma riskini artırırken bölgesel enerji arzını da tehdit ediyor.
ABD’nin genişleyen saldırıları ve İran’daki hedefler
ABD Merkez Komutanlığı, savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemileriyle gözetleme tesisleri, askeri lojistik altyapısı, yeraltı silah depoları ve deniz yeteneklerini vurduğunu açıkladı. Orta Doğu’da 50.000’den fazla Amerikan personeli konuşlanmış durumda. İran medyası, Hürmüzgan eyaleti ile Sirik, Ahvaz, Yezd, Jask ve Hürremabad şehirlerinde saldırılar olduğunu bildirdi. Erken saatlerde iki köprü ve bir yol tünelinin hasar görmesi sonucu üç kişi öldü, sekiz kişi yaralandı. Jask’taki enerji santralleri ve tuzdan arındırma pompalarına isabet eden füzeler, çevre köylerin içme suyu kaynağını kesti.
İran’ın misillemesi ve Körfez ülkelerine saldırılar
Tahran, ABD askeri tesislerine ev sahipliği yapan ülkelere misilleme yaparak Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün’e saldırı düzenlediğini duyurdu. Suudi Arabistan iki bölge için erken uyarı yayınlarken henüz hasar bildirilmedi. Kuveytli yetkililer, İran saldırısının bir elektrik ve tuzdan arındırma tesisini vurduğunu, yangına ve birkaç elektrik ünitesinin devre dışı kalmasına yol açtığını belirtti. İran Devrim Muhafızları, balistik füzeler ve insansız hava araçları kullanarak bir ABD insansız hava aracı deposunu ve Bahreyn’in ana yapay zeka merkezini yok ettiklerini iddia etti. Bu iddialar bağımsız olarak doğrulanmadı. Ayrıca İran donanması, kuzey Hint Okyanusu’nda düşman bir ABD gemisine karşı karadan denize seyir füzesi ateşledi ancak hasara dair ABD onayı bulunmuyor.
Hürmüz Boğazı’nda gerginlik ve petrol fiyatlarına etkisi
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği çatışmanın bir başka cephesi haline geldi. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri bu su yolundan geçiyor. Washington, İran limanlarına uyguladığı abluka kapsamında dört ticari gemiyi yönlendirdiğini, birini devre dışı bıraktığını ve bir diğerine el koyduğunu söyledi. İran ise füze ve insansız hava araçlarıyla kurallarını ihlal eden dört gemiyi durdurduğunu iddia etti. İran medyası ayrıca boğazın güneyinde mayınlı bir rotaya giren iki petrol tankerinin patladığını öne sürdü ancak ABD ordusu bu iddiayı reddetti. Devrim Muhafızları, ABD saldırıları durana kadar bölgeden hiçbir petrol, gaz veya kimyasal gübre çıkışına izin verilmeyeceği uyarısında bulundu. Petrol fiyatları Cuma günü yüzde 4’ün üzerinde artarak bir ayın en yüksek seviyesine çıktı. Güvenlik endişeleri, Yemen açıklarında silahlı kişilerin bir gemiyi ele geçirmesiyle Kızıldeniz’e de sıçradı.
