Fransa telepazarlama uygulamasında 11 Ağustos Salı günü yeni bir dönem başlıyor. Emmanuel Macron hükümetinin desteklediği düzenlemeyle tüketicilerin önceden onayı alınmadan yapılan ticari aramalar yasaklanacak ve ihlal halinde şirketlere çağrı başına 375 bin euro ya kadar idari para cezası uygulanacak.
Düzenleme, yıllardır süren istenmeyen pazarlama aramalarına karşı Fransa’daki kuralları önemli ölçüde sıkılaştırıyor. Bireysel aramalar için ceza üst sınırı 75 bin euro olurken, yeni sistem tüketicinin herhangi bir ticari aramadan önce açık rıza vermesini temel alacak.
İçindekiler
Fransa telepazarlama düzenlemesinde onay şartı
Yasa, 11 Ağustos’ta yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle birlikte daha önce izin vermeyen tüketicilerle telefon üzerinden ticari amaçla iletişim kurulması yasa dışı kabul edilecek.
Rekabet, Tüketici İşleri ve Sahtecilikle Mücadele Genel Müdürlüğü (DGCCRF) Büro Başkanı Alice Vilcot, verilen onayın istenildiği zaman geri çekilebileceğini belirtti. Böylece tüketiciler, daha önce verdikleri iletişim iznini sonradan kaldırabilecek.
Yeni kurala iki durumda istisna getirilecek. Şirketin tüketiciden satın alma işlemi, mağaza ziyareti veya doldurulan bir form aracılığıyla daha önce onay almış olması halinde arama yapılabilecek.
İkinci istisna, aramanın hâlihazırda imzalanmış bir sözleşmeyle ilgili olması olacak. Kaynak metinde yer alan düzenlemeye göre şirketler, önceden kurulmuş sözleşmeyle bağlantılı konularda tüketiciyle iletişim kurmayı sürdürebilecek.
İzinsiz aramalara uygulanacak cezalar
Fransa’daki yeni sistem, izinsiz ticari aramaları yalnızca sınırlamıyor; ihlal başına yüksek idari para cezaları da öngörüyor. Gerçek kişiler için çağrı başına ceza 75 bin euro ya kadar çıkabilecek.
Şirketler açısından üst sınır daha yüksek belirlendi. Kuralları ihlal eden işletmelere yapılan her arama için 375 bin euro ya kadar idari para cezası kesilebilecek.
| İhlali yapan | Çağrı başına azami ceza |
|---|---|
| Gerçek kişi | 75 bin euro |
| Şirket | 375 bin euro |
| İngiltere’de kayıtlı kişileri arayan şirket | 500 bin sterlin (583 bin euro) |
Hükümet, düzenlemenin tüketicilerin uzun süredir devam eden şikâyetlerine yanıt verdiğini vurguluyor. Yetkililerin tahminlerine göre Fransa’da yaşayanların yaklaşık dörtte üçü her hafta en az bir istenmeyen pazarlama araması alıyor.
Kaynakta, bazı kişilerin haftada bir aramadan çok daha fazla ticari çağrıyla karşı karşıya kaldığı da belirtiliyor. Yeni düzenleme, tüketicilerin aranmak istemediklerini bildirmelerini beklemek yerine, şirketlerin arama öncesinde izin almasını zorunlu kılacak.
Önceki önlemler neden yeterli olmadı?
Fransa’da son 15 yılda telepazarlama aramalarını sınırlamak amacıyla farklı önlemler uygulandı. 06 veya 07 ile başlayan cep telefonu numaralarından arama yapılması, günün belirli saatlerinde ve hafta sonlarında pazarlama araması gerçekleştirilmesi yasaklandı.
Ancak önceki kısıtlamalar yalnızca Bireysel Eğitim Hesabı, engelli ve yaşlılara yönelik ev düzenlemeleri ile enerji verimliliği restorasyonu gibi birkaç sektörle sınırlı kaldı. 11 Ağustos’ta başlayacak sistem, kısıtlamayı neredeyse tüm sektörlere yayacak.
Aranmak istemeyen kişilerin bir platforma kaydolmasına dayanan başka bir yöntem de uygulanmıştı. Maliye Bakanlığı, yani Bercy, yeni düzenlemeyle birlikte “arama listesinden çıkma” anlamına gelen opt-out sisteminden, önceden onaya dayalı opt-in sistemine geçileceğini açıkladı.
Düzenlemenin öne çıkan unsurları
- Tüketicilerle ticari amaçlı iletişim kurulmadan önce açık onay alınması gerekecek.
- Verilen onay, tüketici tarafından istenildiği zaman geri çekilebilecek.
- Satın alma, mağaza ziyareti veya form yoluyla alınmış önceki onaylar geçerli olacak.
- Hâlihazırda imzalanmış bir sözleşmeyle ilgili aramalara izin verilecek.
- Şirketler için çağrı başına ceza üst sınırı 375 bin euro olacak.
Tüketici örgütleri ve araştırmalar
İçerik üreticisi Micode, YouTube kanalında Fransa’daki pazarlama aramalarına ilişkin bir araştırma yayımladı. Birkaç ay süren çalışmada arama kampanyalarının agresif tekniklerle yürütüldüğü ve mağdurların yasal yollara başvurmasını zorlaştıran yöntemlerin kullanıldığı aktarıldı.
Micode’un YouTube araştırması, telepazarlama aramalarının nasıl gerçekleştirildiğine odaklandı. Kaynak metne göre çalışma, sektörün tüketiciler üzerindeki etkisine ilişkin ayrıntılar sundu.
2024 yılında 11 tüketici örgütü ortak bildiri yayımlayarak izinsiz aramaların yasaklanmasını istedi. Örgütler, sabit ve cep telefonlarına yönelen çok sayıdaki pazarlama aramasını tüketicilerin günlük hayatına müdahale olarak nitelendirdi.
Tüketici derneği Que Choisir ise yeni düzenlemeyle mücadelenin sona ermeyeceğini belirtti. Dernek Başkanı Marie-Amandine Stévenin, telefonla arama yapılamaması halinde birçok dolandırıcının kapıdan pazarlama yöntemine yönelebileceği uyarısında bulundu.
Stévenin, kapıdan pazarlama uygulamalarının da düzenleme altına alınmasını talep etti. Derneğin açıklaması, yeni kuralların telefon aramalarını hedeflediğini ve diğer doğrudan pazarlama yöntemlerine ilişkin tartışmanın sürdüğünü gösterdi.
Fas’taki çağrı merkezleri endişeli
Fransa’nın yeni yasası, Fransız şirketlerine hizmet veren çağrı merkezlerinin bulunduğu Fas’ta da endişeyle karşılandı. Fas İstihdam Bakanı Younes Sekkouri, milletvekillerine yaptığı açıklamada ülkedeki çağrı merkezlerinde yaklaşık 50 bin istihdamın risk altında olduğunu söyledi.
Sekkouri, sektörün yaklaşık 100 milyon dolar yatırım çektiğini ve Fas ekonomisinde yıllık 1 milyar dolardan fazla gelir yarattığını ifade etti. Düşük iş gücü maliyetleri, Fransızca konuşan geniş nüfus ve nispeten zayıf sendikal yapı, Fas’ı uluslararası şirketler açısından cazip bir merkez haline getirdi.
Fas Dış Kaynak Kullanımı Hizmetleri Federasyonu Başkanı Youssef Chraïbi, Le Matin gazetesine yaptığı açıklamada Fransız pazarının tarihsel olarak sektör gelirinin yüzde 80’inden fazlasını oluşturduğunu söyledi.
Chraïbi, çağrı merkezi sektörünün geleneksel hizmetlerin ötesine geçerek çeşitlendiğini ve saf telepazarlamanın toplam faaliyetin yalnızca yüzde 15 ila yüzde 20’sini oluşturduğunu belirtti.
Almanya, Hollanda ve diğer ülkelerdeki sistemler
Almanya, benzer bir önceden onay sistemini 2009’dan bu yana uyguluyor. Hollanda ise geçen ay pazarlama kurallarını daha da sıkılaştırdı ve şirketlerin önceden izin almadan mevcut müşterilerini tanıtım teklifleri için aramasını da yasakladı.
Birçok ülke ise hâlâ opt-out olarak adlandırılan, tüketicinin aranmak istemediğini bildirdiği sistemleri kullanıyor. Amerika Birleşik Devletleri’nde vatandaşlar Ulusal Aramayın Kaydı sistemine kayıt olarak istenmeyen pazarlama aramalarını azaltabiliyor.
Kanada’da Aramayın Listesi, İngiltere’de ise Telefon Tercih Hizmeti uygulanıyor. İngiltere’de kayıtlı kişileri arayan şirketlere çağrı başına 500 bin sterline, yani 583 bin euroya kadar ceza kesilebiliyor.
Fransa’da düzenleme 11 Ağustos’ta yürürlüğe girecek. Son durumda şirketler, tüketiciyi telefonla ticari amaçla aramadan önce onay almak zorunda olacak; Fransa telepazarlama uygulamasında ihlal halinde gerçek kişiler ve şirketler için ayrı ceza sınırları uygulanacak.