Elektrifikasyon ve Yapay Zekanın Faturasını Kim Ödeyecek?

Avrupa’nın elektrifikasyon ve yapay zeka altyapısını desteklemek için önümüzdeki on yılda elektrik şebekesine yaklaşık 2,2 trilyon euro ile 3,5 trilyon euro arasında yatırım yapması gerekecek. Goldman Sachs’ın analizine göre, bu devasa yatırımın tüketicilere yansıması beklenenden daha sınırlı olabilir.

Faturalardaki Artış Beklenenden Düşük Olabilir

Goldman Sachs’ın baz senaryosuna göre, AB ve İngiltere’de elektrik faturalarının 2035 yılına kadar yıllık yaklaşık yüzde 2 oranında artması öngörülüyor. Bu senaryo, veri merkezi gelişiminin daha yavaş olması ve AB’nin elektrifikasyon hedeflerinin tutturulamaması durumunu kapsıyor. Elektrikli araçlar, ısı pompaları ve yapay zeka altyapısının daha hızlı yaygınlaştığı senaryoda ise yıllık fatura artışı yüzde 4’e çıkabilir. Her iki oran da Avrupa hanelerinin son on yılda yaşadığı ortalama yüzde 5’lik artışın altında kalıyor.

Yatırımın Yüzde 40’ı Enflasyonist Etki Yaratmayacak

Tüketiciler yatırımın bir kısmını elektrik faturaları yoluyla üstlenecek olsa da, planlanan sermaye harcamalarının yaklaşık yüzde 35 ila 40’ının enflasyonist etkisinin düşük olması veya maliyetleri düşürmesi bekleniyor. Şebeke bakım yatırımları ilk kategoriye girerken, yeni karasal yenilenebilir enerji kapasitesi potansiyel olarak elektrik fiyatlarını aşağı çekebilir. Artan elektrik tüketimi, sabit şebeke maliyetlerinin daha geniş bir müşteri tabanına yayılmasını sağlayacak. Veri merkezleri, elektrikli araçlar, ısı pompaları, iklimlendirme ve endüstriyel kazanlardan gelen talep, birim elektrik başına şebeke ücretlerini azaltabilir.

Bölgesel farklılıklar belirgin olacak. İngiltere ve Almanya’da yıllık fatura artışları, büyük ölçüde daha yüksek şebeke yatırımları nedeniyle yüzde 5 ila 8’e ulaşabilir. Almanya’nın tüketiciler üzerindeki etkiyi sınırlamak için mali destek kullanması bekleniyor. İtalya ve İspanya’da ise daha yavaş şebeke ücreti artışı ve normalleşen toptan elektrik fiyatları sayesinde 2035 yılına kadar elektrik faturalarında çok az değişiklik görülmesi öngörülüyor.

Fayda ve ekipman üreticileri, bu süreçte ana kazananlar arasında yer alabilir. Enerji sektörü yatırımlarının bir endüstri kazanç ‘süper döngüsünü’ desteklemesi beklenirken, satın alma notuna sahip kilit şirketlerin 2030 yılına kadar ortalama yıllık yaklaşık yüzde 14 kazanç artışı sağlaması öngörülüyor. Tam hane elektrifikasyonu, toplam enerji harcamasını azaltabilir. Fosil yakıtlardan elektrikli ısıtma ve ulaşıma geçiş, hane başına elektrik tüketimini neredeyse üç katına çıkaracak olsa da, benzin, dizel ve gaz giderlerindeki düşüş, aile başına yılda yaklaşık 1.200 euro veya yüzde 30’a varan toplam tasarruf sağlayabilir.